Türkiye-ABD ilişkileri

Dunford'a Ankara'da PYD mesajları

ABD Genelkurmay Başkanı Dunford'ın iki günlük Ankara ziyaretinde gündemin en önemli maddesi PYD oldu. Hulûsi Akar Dunford'a PYD'nin 'kırmızı çizgi' olduğu ve oldu bittiyle Fırat'ın batısını ele geçirmesi konusunda hassasiyetin sürdüğünü söyledi. Dunford ise gazetecilere yaptığı açıklamada, PYD öncülüğündeki güçlerin ele geçirdiği Tişrin Barajı için 'güzel şeyler oluyor' dedi.

Konular: Türkiye-ABD ilişkileri, IŞİD, Suriye, Ortadoğu
Dunford, 5 Ocak Salı günü Ankara'ya geldi. [Fotoğraf: AA]

ABD Genelkurmay Başkanı Joseph F. Dunford, iki günlük resmi ziyaret için Ankara’daydı. Başbakan Davutoğlu ve Genelkurmay Başkanı Hulûsi Akar ile yaptığı görüşmelerde gündem IŞİD, Rusya, İran, mülteci krizi ve sınır güvenliğiydi.

ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’ın 23 Ocak’ta yapması planlanan ziyaretinin öncesine denk gelen ve PKK’nın Suriye kolu olan PYD’nin silahlı birlikleri YPG’nin, Türkiye sınırının 70 km güneyinde Fırat nehri üzerindeki Tişrin Barajı’nın kontrolünü ele geçirdiği haberlerinin hemen ardından yapılan ziyaretin zamanlaması önemli. ABD’nin hava bombardımanıyla ve cephane yardımıyla desteklediği PYD’nin Fırat’ın batısına geçmesi, Ankara’nın kırmızı çizgilerinden.

Dunford’un görüşmelerine MİT Müsteşarı Hakan Fidan ve Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu da katıldı. Dunford, ziyaretin Irak’ta ve Suriye’de IŞİD’le savaşın kritik bir evresinde gerçekleştirilmesine rağmen, ABD ve Türkiye arasındaki ilişkinin IŞİD’den ibaret olmadığını söyledi. Ankara'nın ardından Dunford, İncirlik'teki ABD hava üssünü de ziyaret etti.

Tişrin Barajı için ‘Güzel şeyler oluyor’ dedi

Uçağındaki Amerikalı gazetecilere konuşan Dunford, Türkiye ile ortak güvenlik çıkarları olduğunu söyledi. Göreve geleli üç ay olmasına rağmen Akar ile üç kez telekonferans yöntemiyle görüştüğünü hatırlatan Dunford, IŞİD’in sınırında olan Türkiye’den yetkililerin görüşlerinin çok önemli olduğunu da ifade etti. “Duyduğum hiçbir şey sürpriz olmadı” dedi.

IŞİD’le savaşa sayı itibariyle daha fazla Sünni Arap’ın katıldığını belirten Dunford, ardından da “Bazı güzel şeyler oluyor” diyerek Tişrin Barajı’nın PYD öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’nce alınmasını hatırlattı:

“Tişrin Barajı güvende ve arazideki önemli bir bölüm YPG ile birlikte çalışan Sünni Arap Koalisyonu sayesinde açığa çıkarıldı.”

Dunford, gerekli bilgiyi aldıktan sonra ilerleme talimatı vereceğini söyledi, ABD Başkanı Obama’nın da ‘hızlı ilerlemek istediğini’ belirtti. 

Tişrin Barajı’nı ele geçiren Suriye Demokratik Güçleri’nin öncülüğünü YPG güçleri yapıyor. YPG’nin Fırat’ın batısına geçtiğine yönelik haberler için Davutoğlu “Bize gelen bilgiler, geçen unsurların PYD olmadığı, daha çok Arap ve o bölgede koalisyonla birlikte hareket eden gruplar olduğu yönünde” demişti.

Erdoğan da "YPG’nin Fırat’ın batısına geçtiğine dair bir bilgi almadım. Böyle bir şey varsa gereği yapılır. Suriye’nin kuzeyinde bir Kürt bandı oluşumuna ‘evet’ dememiz mümkün değil" açıklaması yapmıştı.

Daha fazla Sünni askerin eğitimi için talep

Dunford, Türk yetkililerin daha fazla Suriyeli Sünni Arap grubun eğitilmesi ve cephane yardımı yapılması için de görüş bildirdiğini söyledi:

“Eğitilip donatılmasına yardımcı olmamızı istedikleri, belirledikleri bazı gruplar var. Buna bakacağız. Daha fazla detay veremem. Ancak Suriye’de sınır boyunca yapılan operasyonlarda yardımcı olacağını düşündükleri bazı grupların olduğunu söylediler. Bu, ABD’nin Suriyeli Sünni Arap savaşçıları eğitip-donatma stratejisiyle uyumlu.”

ABD Savunma Bakanlığı’na göre Türk yetkililer Dunford’a, sınıra 25 bin asker daha gönderdiklerini ve yeni duvar inşa edildiğini söyledi. Aynı zamanda silah kaçakçılığının ve yabancı savaşçı geçişinin kesildiğine inandıkları bilgisini verdi.

‘PYD konusunda oldu bitti olamaz’ mesajı

Dunford’un ziyaretiyle ilgili Türk basınına da bazı bilgiler yansıdı. Milliyet ve Hürriyet gazetelerinin haberine göre kaynaklar, Dunford’a ‘Fırat’ın batısının PYD’nin eline geçmesi konusunda oldu bittiye izin verilmeyeceği uyarısı’ yapıldığını söyledi.

Milliyet’in ve Hürriyet’in haberlerine göre Genelkurmay Başkanı Akar, Dunford’a şu mesajları verdi:

Fırat’ın batısı kırmızı çizgi

Akar, Dunford’a PYD’nin Suriye’nin kuzeyinde kontrol altına almadığı tek nokta olan Cerablus ve Fırat’ın batısına geçmesine Ankara’nın tahammülü olmadığını, fiili olarak Fırat’ın batısına geçen PYD’nin bölgeyi oldu bittiyle eline geçirmesi konusunda Türkiye’nin hassasiyetinin sürdüğünü açıkça belirtti.

Demografik yapıda değişim uyarısı

PYD’nin, öncülüğünü yaptığı ve az sayıda Arap ve Türkmen’i, de barındıran Suriye Demokratik Güçleri’ni kullanarak bölgedeki demografik yapıyı değiştirme çabaları; Arap ve Türkmen köylerinin boşaltılarak Kürtlerin yerleştirildiği iddiaları da Dunford’a anlatıldı. Suriye’nin toprak bütünlüğünü tehlikeye atabilecek ve Türkiye’yi rahatsız edecek olan bu yapılanma ihtimaline karşı koalisyon güçlerinin birlikte hareket etmesi istendi.

IŞİD’le savaşta sınır güvenliği için hava bombadırmanı vurgusu

Akar, ABD Genelkurmay Başkanı’na sınıra 30 bin asker göndermenin de mümkün olamayacağını söyledi. Ancak sınır birliklerine ve örülen duvara rağmen diğer tarafta IŞİD olduğu sürece kontrolün tam anlamıyla sağlanamayacağını belirtti. IŞİD unsurlarının hava operasyonlarıyla temizlenerek bölgeye ılımlı muhaliflerin yerleştirilmesinin, yabancı savaşçı geçişine de engel olacağını bir kez daha vurguladı.

Rus uçağının düşürülmesi

Akar, aynı zamanda Rus uçağının düşürülmesinden sonra bölgede aktif olarak bulunan tek hava kuvvetinin ABD’ye ait olduğunu, Türk uçaklarının hava taarruzuna katılamadığını da belirtti. Dunford’dan IŞİD’le mücadelenin kararlılıkla sürmesi için Moskova’ya gereken mesajların verilmesi gerektiğini söyledi.

Suriye Demokratik Güçleri'nin öncü kuvveti YPG

Washington ve Ankara’dan son aylarda sıklıkla, Türkiye-Suriye sınırında IŞİD kontrolündeki 90 kilometrelik alana bir saldırı düzenleneceği ve bölgenin IŞİD’den temizleneceği açıklamaları gelmişti. Ancak sınırın 80 km güneyindeki bu harekatın kuzeye doğru ilerleyip ilerlemeyeceğine dair henüz bir açıklama yapılmadı.  

Ankara, Türkiye sınırında Fırat’ın batısında IŞİD’in elinde bulunan Azez-Cerablus hattının güvenlikli bölge ilan edilmesini talep ediyor. Ancak ABD ve Batı ülkeleri bölgeyi ilk aşamada sadece IŞİD’den temizlemek için harekat yürütüyor. Harekat  sırasında YPG’ye destek verilmemesi Türkiye’nin önceliklerinden. Türkiye, bölgenin 'temizlenmesi'nin ardından Türkmen ve Arapların yerleştirilmesini istiyor.

YPG’nin sınırda Fırat Nehri’nin batısına geçmesi ve şu an IŞİD kontrolünde olan Cerablus'a yerleşmesi, Ankara’nın kırmızı çizgisi.

Kasım ayı başında açıklama yapan Washington, Türkiye’nin kaygılarını dikkatle incelediğini ve ‘YPG’ye artık yardım etmeyeceğini’ duyurdu. Bölgeden IŞİD’i çıkarmak için hava desteğini Suriye Demokratik Birlikleri’ne yapmaya başladı.

Ekim ayının başında ABD desteğiyle kurulan Kürt-Arap koalisyonu Demokratik Suriye Birlikleri son birkaç aydır bu operasyon için hazırlık yapıyordu. ABD bu birliklere havadan cephane desteğinde de bulunmuştu. Ancak bu birliğin de başını aslen PKK'nın Suriye kolu PYD'nin askeri kanadı YPG çekiyor. Birliklerin dörtte üçü YPG'li Kürt savaşçılardan, geri kalanı çoğunlukla Türkmen ve Arap birliklerinden oluşuyor.

Bass ve McGurk'ten de 'sınır güvenliği' açıklaması geldi

Dunford'un ziyaretinin ardından ABD'nin Ankara Büyükelçisi John Bass, İçişleri Bakanı Efkan Âlâ'yı ziyaret etti. Büyükelçiliğin twitter hesabında "Ziyarette PKK'yı da kapsayan terörle mücadele alanında işbirliği ve Türkiye'nin sınır güvenliğini artırma çabaları ele alındı" açıklaması yapıldı.

Obama'nın IŞİD'le mücadelede özel temsilcisi Brett McGurk de, ABD Dışişleri Bakanlığı'nda yapılan günlük basın toplantısı öncesinde konuştu. "Fırat'ın doğusundaki tüm sınırı IŞİD'in elinden aldık" dedi:

"Sınırda Türkiye tarafından kesinlikle bir ilerleme kaydedildiğini görüyoruz. Ne yapılması gerektiğine dair Türklerin bizimle işbirliği içinde olmaya istekli ve hazır olduklarını görüyoruz. Basında da yer aldığı gibi, kaynaklarını oraya taşıdılar. O şeritte sınırın Türkiye tarafından Suriye’ye geçmek artık daha zor. Tüm bunlar çok olumlu. İşbirliğinin iyi olduğunu söyleyebilirim. DAEŞ savaşçısı için şimdi Türkiye’den Suriye’ye geçmek bundan birkaç ay öncesine göre çok daha zor."

Kaynak: Al Jazeera, defense.gov, Hürriyet, Milliyet

Yorumlar

Bu sitede yer alan içerikler sadece genel bilgilendirme amacı ile sunulmuştur. Yorumlarınızı kendi özgür iradeniz ile yayınlanmakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Böylelikle, Topluluk Kuralları ve Kullanım Koşulları'na uygun olarak, yorumlarınızı kullanmak, yeniden kullanmak, silmek veya yayınlamak üzere tarafımıza geri alınamaz, herhangi bir kısıtlamaya tabi olmayan (format, platform, süre sınırlaması da dahil, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) ve dünya genelinde geçerli olan ücretsiz bir lisans hakkı vermektesiniz.
;