Türkiye

Cumhurbaşkanlığı'na da örtülü ödenek verilecek

Meclis'te torba kanuna eklenen bir madde ile sadece Başbakanlık bütçesinde yer alan örtülü ödeneğin Cumhurbaşkanlığı bütçesine de verilmesi kabul edildi. Muhalefet düzenlemeye itiraz etti. Hükümetse bunun kişiye değil Cumhurbaşkanlığı makamına özel bir bütçe olduğunu savunuyor.

Konular: Türkiye
Meclismain
Cumhurbaşkanlığı'na da örtülü ödenek verilmesini öngören teklif Genel Kurul'da kabul edildi. [Fotoğraf: Anadolu Ajansı]

Meclis'te aile yardımını, internete erişimin engellenmesini içeren düzenlemelerin yer aldığı teklifin görüşmelerinde sürpriz bir düzenleme gündeme geldi. İçişleri Bakanı Sebahattin Öztürk'ün verdiği önergeyle Cumhurbaşkanlığı bütçesine de örtülü ödenek konması kabul edildi. Bu önergeyle teklife giren madde diğer düzenlemelerle birlikte Meclis'ten geçti.

Örtülü ödenek nedir?

Hükümetlere bir yıl içinde bütçeden ayrılmış, kullanma şartları konusunda seçenekler sunan ama harcama esnekliği olan, belli bir program ve projeye direkt bağlanmamış harcama kalemidir. Yani gizli tutulan işlere harcanan ve denetlenemeyen miktardır.

Önergenin görüşmeleri sırasında MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, Cumhurbaşkanı'na tanınan görevler içinde istihbarat yapmanın olmadığını belirtti, Cumhurbaşkanı'nın yürütme dışında bir görevi olamayacağını savundu: 

"Anayasa gereğince Cumhurbaşkanı'na tanınmamış bir görevi ifa etmek amacıyla bir ödenek konulması mümkün değil. Yürütmeyle ilgili yapacağı görevleri Anayasa'da tadat edilmiştir. Tadat edilen bu görevler içerisinde istihbarat yapmak, kapalı istihbarat, kapalı savunma hizmetleri gibi birtakım şeyler yazılı değildir. Yazılı olmayan bir görevi ifa etmek üzere kaynak vermek mümkün değildir. Bu, fiili olarak Cumhurbaşkanı'nın görevlerini farklı bir şekilde yaptırma eğilimidir. Cumhurbaşkanı istihbaratçı mı, MİT'çi mi ya?" 

CHP: Anayasal darbedir

CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi de sorumsuz bir Cumhurbaşkanı'na istihbarat hizmetleriyle ilgili bir görev vermenin mümkün olmadığını savundu, örtülü ödenek düzenlemesini "anayasal darbe" olarak niteledi: 

"Bu önergeyle parlamenter sistem bekleme odasına alınmış olacak. Bu anayasal darbedir."

Örtülü ödenek maddesi

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun örtülü ödenekle ilgili 24. maddesi şöyle:

Örtülü ödenek; kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri, Devletin millî güvenliği ve yüksek menfaatleri ile Devlet itibarının gerekleri, siyasi, sosyal ve kültürel amaçlar ve olağanüstü hizmetlerle ilgili Hükümet icapları için kullanılmak üzere Başbakanlık bütçesine konulan ödenektir. Kanunlarla verilen görevlerin gerektirdiği istihbarat hizmetlerini yürüten diğer   kamu idarelerinin bütçelerine de örtülü ödenek konulabilir. Örtülü ödenek, bu amaçlar dışında ve  Başbakanın ve ailesinin kişisel harcamaları ile siyasi partilerin idare, propaganda ve seçim ihtiyaçlarında kullanılamaz. İlgili yılda bu amaçla tahsis edilen ödenekler toplamı, genel bütçe başlangıç ödenekleri toplamının binde beşini geçemez. Başbakanlık ve diğer ilgili idare bütçelerinde yer alan örtülü ödeneklerin kullanılma yeri, giderin kimin tarafından yapılacağı, hesapların tutulma ve kapatılma yöntemi, gideri yapanın değişmesi halinde yeni yetkiliye hangi belgelerin aktarılacağı Başbakan tarafından belirlenir. Örtülü ödeneklere ilişkin giderler Başbakan, Maliye Bakanı ve ilgili Bakan tarafından imzalanan kararname esaslarına göre gerçekleştirilir ve ödenir.

"Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bunu istemesinin nedenleri var. Bunun MİT'te yaşanan son gelişmelerle bağlantısı var. MİT içinde yasadışı yapıyı kendine bağlamak istemektedir. Türkiye'de artık gizli kapaklı operasyonlar bu düzenlemeden sonra Erdoğan'ın talimatıyla çok daha rahat yapılıyor olacak. Bu parlamenter sistem ve Başbakan'a ihanettir."

AKP düzenlemeyi savundu

AK Parti Grup Başkanvekili Ahmet Aydın düzenlemeyi savundu, "Cumhurbaşkanı'nın milli menfaatlere uygun olarak yürüteceği işlerde birtakım ödenek tahsislerinin olması da gayet doğaldır" dedi. Aydın tüm partilerin düzenlemeyi desteklemesi gerektiğini savundu: 

"Devletin başı olması sıfatıyla, aynı zamanda bu ülkenin başkomutanı sıfatıyla kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri, yine devletin milli güvenliği ve yüksek menfaatleriyle devlet itibarının gerekleri; siyasi, sosyal ve kültürel amaçlar ve olağanüstü hizmetlerle ilgili devlet icapları için kullanılmak üzere Cumhurbaşkanlığı bütçesine de bu ödeneğin konulması gerekli durumdadır. Dolayısıyla, bunun devletimizin bir numaralı olan, devleti temsil eden o makama yakışır tarzda da bence burada bu Meclis'te yaşayan bütün siyasi parti gruplarının da buna destek olması gerekir diye düşünüyorum." 

CHP ve MHP'nin itirazlarını sürdürmesi üzerine oturuma ara verildi. Hem arada hem de oturum yeniden başladığında tartışmalar sürdü.

Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz düzenlemeyle ilgili milletvekillerinin sorularını yanıtlarken, "Bu yetki kişiye verilen bir yetki değildir, bir makama verilen bir yetkidir. O makam da devletin başıdır ve sorumluluk içinde bu yetkisini kullanacaktır" dedi.

Madde, torba yasanın tümünün oylanmasının ardından AKP'nin oylarıyla Genel Kurul'dan geçti. 

CHP Anayasa Mahkemesi'ne götürecek

CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi görüşmeler sonrası düzenlediği basın toplantısında torba kanun Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından onaylandıktan sonra Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapacaklarını açıkladı. 

Hamzaçebi MİT'in doğrudan hükümet politikasıyla ilgili olduğunu ve Başbakan'a bağlı olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanlığı'na örtülü ödenek tahsis edilmesini "MİT'te hakimiyet kurma çabası" olarak değerlendirdi. Hamzaçebi, "Örtülü ödenek meraklısı cumhurbaşkanları demokrat olamazlar, Ortadoğu'nun muhaberatını BAAS'ını getiriyor" dedi.

CHP, iç güvenlik paketiyle ilgili de Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapacak. 

Ne değişiyor?

Meclis'ten geçen düzenlemeyle Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Hükümet icapları” ibaresi “Devlet ve Hükümet icapları” şeklinde, “Başbakanlık bütçesine” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık bütçelerine şeklinde ve “Başbakanın ailesinin” ibaresi “Cumhurbaşkanının, Başbakanın ve ailelerinin” şeklinde değiştiriliyor.

“Cumhurbaşkanlığı bütçesindeki ödenekler bakımından ikinci ve üçüncü fıkralar kapsamında yer alan hukuklar Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirlenir ve uygulanır” hükmü ekleniyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı

 

Yorumlar

Bu sitede yer alan içerikler sadece genel bilgilendirme amacı ile sunulmuştur. Yorumlarınızı kendi özgür iradeniz ile yayınlanmakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Böylelikle, Topluluk Kuralları ve Kullanım Koşulları'na uygun olarak, yorumlarınızı kullanmak, yeniden kullanmak, silmek veya yayınlamak üzere tarafımıza geri alınamaz, herhangi bir kısıtlamaya tabi olmayan (format, platform, süre sınırlaması da dahil, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) ve dünya genelinde geçerli olan ücretsiz bir lisans hakkı vermektesiniz.
;