Çevre
Bursa'da termik santral tartışması
Bazı sivil toplum kuruluşları, Bursalıların sağlığını olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle şehir içine termik santral kurulmasına karşı. Santrali inşa edecek DOSAB ise "Karşımızda doğalgaz lobisi var" diyor.
Haberin Öne Çıkanları
Bursa'ya yeni santral yapılmak isteniyor.
Akademik odalar ve çevreciler karşı çıkıyor.
Santrali yapacaklar "doğalgaz lobisini" işaret ediyor.
![Bursa'da kent içine kömürle çalışacak termik santral yapılmak isteniyor. STK'lar projeye karşı çıkıyor. Bursa'da kent içine kömürle çalışacak termik santral yapılmak isteniyor. STK'lar projeye karşı çıkıyor.](https://www.aljazeera.com.tr/sites/default/files/styles/aljazeera_article_main_image/public/2014/11/23/Bursa%20%C5%9Eehir%20Merkezi.jpg?itok=iv_p_Rif)
"yeşil bursa" son yıllarda yeşilinden çok şey kaybederek hızla sanayileşti ve türkiye'nin dördüncü büyük sanayi kenti oldu.
bu hızlı sanayileşmeyi sürdürebilmek için yeni bir buhar ve elektrik santrali kurulması planlanıyor.
bazı meslek odaları ve çevre örgütleri, kent içine kurulacak demirtaş buhar ve elektrik üretim santrali'nin çevre sağlığını bozacağı görüşünde.
kentte kurulan termik santrale hayır platformu, bursa’nın yaşanmaz bir yere dönüşeceğini söylüyor. meslek odaları, çevre örgütleri ve halkın bir bölümü santralin yapılmasına karşı.
termik santrali yaptıracak olan demirtaş organize sanayi bölgesi (dosab) yönetimi ise santralin çevreye ve toplum sağlığına zararlı olmayacağını savunuyor. şu anda çevresel etki değerlendirmesi (çed) raporu bekleniyor.
“çocuklarımızın kanser olmasını istemiyoruz”
santralin kurulması planlanan bölgeye yakın mahallelerde oturanlar tedirgin. 1988’den bu yana panayır mahallesi’nde oturan nurcan başboğa da onlardan biri. başboğa, “evimin yanında santral istemiyorum. çocuklarım için kaygılanıyorum. çocuklarımızın kanser olmasını istemiyoruz” diyor.
![bursa panayır mahallesi kadınlar termik santrale karşı düzenlenen toplantıya katılan dudu mat, 30 yıldır yaşadığı mahalleden ayrılmak istemediğini söylüyor.](https://www.aljazeera.com.tr/sites/default/files/styles/aljazeera_article_main_image/public/2014/11/23/Panay%C4%B1r%20Mahallesi%20Kad%C4%B1nlar%C4%B1.jpg?itok=mfSU95YQ)
santralin yapılmasına karşı kadınların oluşturduğu girişimin bilgilendirme toplantısına gelinini ve torunlarını da alarak gelen dudu mat, “otuz yıldır biz buradayız. evimizin yanına santral kurulmasını ister miyiz?” diyor.
“100 bin kişinin sağlığı etkilenebilir”
bursa tabip odası bir kitapçık yayınlayarak santralin halk sağlığına tehdit oluşturabileceğini dile getirdi. bursa tabip odası başkanı ve uludağ üniversitesi tıp fakültesi toplum sağlığı bölüm başkanı prof. dr. kayıhan pala’ya kurulması istenen santralin olası etkilerini sorduk.
pala, bursa'da daha önce kurulan ve halen faaliyette olan orhaneli termik santrali'ni örnek verdi:
"2004- 2005 yıllarında orhaneli termik santrali yakınında yaşayan insanların bundan etkilenip etikenmediklerini araştırmak için bir buçuk yıl süren bir araştırma yaptık. bir de santrale 30 kilometre mesafede bir kontrol grubu aldık. her iki grubun akciğer solunum fonksiyon testlerini ve diğer bulgularını inceledik. her iki grubu karşılaştırınca termik santralin yakınındaki insanların akciğer solunum fonksiyonlarında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğunu kanıtladık ve bunu uluslararası bilimsel bir dergide yayınladık."
bu durumun dosab’taki santral için de geçerli olup olmayacağı sorusuna ise, “dosab’da kömür yakılarak enerji üretecek bir santralin bunlara yol açmaması için herhangi bir bilimsel kanıt elimizde yok. dosab'ın termik santali en az 100 bin kişinin ciddi şekilde sağlığının olumsuz etkilenmesi potansiyeline sahip bir termik santraldir” yanıtı aldık.
![emo bursa şubesi başkanı tmmob bursa il koordinasyon kurulu sözcüsü, emo başkanı remzi çınar projenin bursa'ya zarar vereceği görüşünde.](https://www.aljazeera.com.tr/sites/default/files/styles/aljazeera_article_main_image/public/2014/11/23/EMO%20Bursa%20%C5%9Eube%20Ba%C5%9Fkan%C4%B1.jpg?itok=nAO5wwnM)
“enerjiye ihtiyaç var ama çevre gözardı edilmemeli”
türkiye mimar mühendis odaları birliği (tmmob) bursa il koordinasyon kurulu dönem sözcüsü ve elektrik mühendisleri odası bursa şube başkanı remzi çınar da kent içerisinde kömürle çalışan bir santralin kurulmasının hata olduğu görüşünde.
tmmob olarak projeyi her yönüyle incelediklerini belirten çınar, “tmmob olarak bir rapor hazırladık. raporda açıkça söylüyoruz; bu ülkenin enerji üretimine ihtiyaç var ancak çevresel faktörleri gözardı etmememiz gerekiyor” diyor.
havanın değişmesi ile birlikte uludağ’a kar yağışının da etkileneceği savunan çınar, “bacasız sanayi de önemli. bu santral turizm kenti olan bursa’nın turizmini de etkileyecek. dağda kar istiyor turizmcimiz. bunun kar için engel olduğunu da düşünüyoruz” diyor.
![doğader başkanı murat demir doğader başkanı murat demir bursa'nın sadece sanayicilerden oluşmadığını söylüyor. demir, santralin kentin havasını daha da kirleteceğini savunuyor.](https://www.aljazeera.com.tr/sites/default/files/styles/aljazeera_article_main_image/public/2014/11/23/DO%C4%9EADER%20Ba%C5%9Fkan%C4%B1.jpg?itok=XJP0zDHK)
“bursa’nın havası kirli, daha da kirlenmesin”
doğayı ve çevreyi koruma derneği (doğader) de santrale karşı. dernek başkanı murat demir “bursa’nın zaten kirli bir havası var. bunu düzeltmek varken, kirli havayı daha da kötüye götürecek bir santral yapılıyor” diyor.
2 bin ailenin bir kış mevsiminde yaktığı kömürün santralde bir günde yakılacağını söyleyen demir, dosab’ın tüm bursa’ya rağmen birşeyler yapmak istediği görüşünde. demir, “dosab termik santraline hayır" adlı bir platformumuz var. 100’ün üzerinde bileşenden oluşuyor. aramızda meslek örgütleri, akademik örgütler, hayvan hakları örgütleri, taraftar örgütleri var. kentin bütün dinamiklerini kapsayacak bir platformuz. bu santrali dosab yönetiminin dışında kimse savunmuyor ve bu kent de üç beş sanayiciden oluşmuyor” diyor.
“şehrin içerisinde de santral olabilir”
santral projesinin arkasında dosab yönetimi var. dosab bölge müdürü serhat şengül akademik oda, çevre örgütleri ve bölgedeki tedirgin vatandaşların aksine kömürle çalışan santrallerin şehrin içerisinde de faaliyet gösterebileceğini savunuyor. şengül, “şehri zehirleyeceğiz gibi bir algı yaratılmaya çalışılıyor. bu çok yanlış” diyor.
![dosab bölge müdürü dosab yönetimi, stk'larin iddialarını kabul etmiyor. onlara göre santral çevreci.](https://www.aljazeera.com.tr/sites/default/files/styles/aljazeera_article_main_image/public/2014/11/23/DOSAB%20B%C3%B6lge%20M%C3%BCd%C3%BCr%C3%BC%20Bursa.jpg?itok=JASRzja0)
kömürün taşımasından yakılmasına, külün bertarafına kadar tüm planların tesisin şehrin içerisinde olacağı göz önüne alınarak yapıldığını kaydeden şengül, karşılarındaki grubu ikna etmenin mümkün olmayacağını söylüyor, “bu santrali dağın tepesinde de yapsak, en ücra yerde de yapsak bu gruplar yine karşı çıkacaklar” diyor.
“kömür santrali için hayal rakamlar”
santralin projesinde görülen olası zararların avrupa birliği’ndeki standart değerlerin çok altında olduğunu belirten şengül, “o kadar yüksek verimlere ulaşıyoruz ki bir kömür santrali için hayal rakamlar” diyor.
sanayi bölgesinin mevcut yapısında ihtiyaç duyulan buharın ayrı ayrı ve kontrollü tesislerde üretildiğini belirten şengül, “dosab'ta 98’i doğal gazlı, 3’ü kömürlü tesis var. biz bunların hepsini kapıyoruz ve denetlenebilir tek bir tesis yapıyoruz. sanayi bölgesindeki mevcut fabrikaların oluşturdukları kirlilik ve emisyondan çok daha düşük emisyonlu bir tesis yapıyoruz. bunun neresi yanlış?” diye soruyor.
“sermaye düşmanlığı yapılıyor”
tepkiler için "sermaye düşmanlığı yapılıyor" diyen şengül buna rağmen herkesin izleyebileceği bir kontrol sistemi önerdiklerini anlatıyor:
“bunlar 7/24 izleme yönetmeliğine tabi. izlenmemesi gibi bir durum söz konusu değil. kamuoyuna ikinci bir şey teklif ettik. devlet yasal olarak izlesin, ayrıca bir heyet kurulsun ve bir danışman şirket seçilsin ve ikinci bir izleme sistemi de oluşturulsun. bedelini de biz verelim.”
şengül, bölgede yaşayan insanların kaygılarını gidermek için çok sayıda bilgilendirme toplantısı yaptıklarını ve santral için hazırladıkları web sitesinde santrale karşı çıkanların iddialarına yanıt verdiklerini de belirtiyor.
“arkalarında doğalgaz lobisi var”
şengül, "bu proje ile türkiye’nin doğalgaza bağımlılığı azalacak ve türkiye’nin cari açığı benzer projelerle birlikte azaltılacak" diyor ve enerji bakanı ile yaptıkları toplantıda kendilerine “sizinki gibi 10 tane daha tesis olsun başka bir şey istemiyoruz” denildiğini belirtiyor.
şengül’e göre karşılarındaki grup türkiye’nin doğalgaza bağımlılığının azalmasını istemiyor.
şengül, “karşımızdaki grubu hafife almayalım. bu, uluslararası bir problem. bunun ardında doğalgaz lobisi var” diyor.
Yorumlar